Kırılan bir parçayı 3D baskıyla yaptırmak

Çamaşır makinesinin kapak mandalı, çekmece rayının plastik ucu, perde makarası, kulaklık menteşesi... Ürünün kendisi sağlam ama küçük bir plastik parça kırıldı ve yedeği ya satılmıyor ya da koca bir modülle birlikte satılıyor. Bu tür parçalar 3D baskının en mantıklı kullanım alanlarından biri. Bu yazıda kırık parçanın doğru şekilde yeniden üretilmesi için nelerin hazırlanması gerektiğini anlatıyoruz.

Parçan 3D baskıya uygun mu?

Çoğu küçük plastik parça uygundur. Şunlar iyi adaylardır:

• Klips, mandal, kapak, düğme, tutamak ve kulp
• Makara, burç, ara parça, mesafe parçası
• Braket, askı, tutucu ve montaj parçaları
• Üretimi bitmiş cihazların dış kasa parçaları

Dikkat gerektirenler de var: sürekli yüksek sıcaklıkta çalışan parçalar (fırın, ütü, motor bloğu yanı), yüksek yük taşıyan güvenlik parçaları (fren, emniyet kemeri, taşıma kancası), basınçlı su ya da gaz hattı parçaları ve gıdayla sürekli temas eden parçalar. Bunlar için orijinal yedek parça ya da metal işleme daha doğru bir yoldur.

Önce hazır model var mı bak

Yaygın bir cihazın parçası kırıldıysa başkası da aynı sorunu yaşamış ve modeli paylaşmış olabilir. Printables, MakerWorld ve Thingiverse'te "marka + model + parça adı" ile arama yap. Bulursan işin çok kolaylaşır: modeli doğrudan fiyat hesaplayıcısına yükleyip fiyatını görebilirsin. Hangi sitelere bakacağını STL dosyası rehberinde anlattık.

Doğru ölçü almak

Model yoksa parça çizilecek demektir ve çizimin kalitesi senin vereceğin ölçülere bağlıdır. Mümkünse bir dijital kumpas kullan; cetvelle milimetrenin altını ölçmek zordur ve geçme parçalarda 0,5 mm bile fark yaratır.

• Toplam uzunluk, genişlik ve yükseklik
• Delik çapları ve deliklerin birbirine ve kenarlara olan mesafeleri
• Duvar kalınlıkları, özellikle kırılan bölgede
• Başka bir parçaya geçen yerlerde, karşı parçanın ölçüsü (mil çapı, yuva genişliği)
• Vida kullanılıyorsa vida ölçüsü (ör. M3, M4) ve vida boyu

Kumpasla ölçerken her ölçüyü iki üç kez al ve parçanın aşınmamış bir bölgesinden ölç; yıllarca kullanılmış bir parçanın kenarları yuvarlanmış olabilir. Ölçüleri parçanın basit bir elle çizilmiş taslağı üzerine yazmak, üreticinin hangi rakamın nereye ait olduğunu anlamasını çok kolaylaştırır.

İşe yarayan fotoğraflar

Üreticinin parçayı anlaması için birkaç düzgün fotoğraf yeterlidir:

• Parçayı düz bir zeminde, önden, yandan ve üstten çek.
• Yanına bir cetvel ya da kumpas koy ki ölçek anlaşılsın.
• Kırık bölgeyi yakından çek.
• Parçanın cihazda takılı olduğu yerin fotoğrafını ekle; nasıl çalıştığı anlaşılsın.
• Gölgesiz, gün ışığına yakın bir ortam seç; flaş detayları yok eder.

Yedek parça için malzeme

Orijinal parça genellikle ABS, PP ya da naylon gibi bir plastiktir. 3D baskıda pratik karşılıklar şöyledir:

• PETG: Çoğu ev eşyası yedek parçası için ilk tercih. Tok, esnek, neme dayanıklı.
• ABS / ASA: Sıcak ortam (araç içi, cihaz içi) ya da dış mekân için.
• TPU: Lastik ayak, conta, tampon gibi esnek parçalar için.
• PLA: Isı ve yük almayan, sadece şekli önemli olan parçalar için.

Ayrıntılı karşılaştırma için malzeme seçme rehberine bakabilirsin. Mandal ve klips gibi zorlanan parçalarda yüksek doluluk ve fazla duvar sayısı isteyebilirsin; üretici baskı yönünü de yüke göre seçecektir.

Talebi oluşturmak

Model dosyan yoksa dosyasız talep oluştur sayfasında parçayı tarif et. İyi bir talepte şunlar bulunur:

1. Parçanın ne olduğu ve hangi cihaza ait olduğu (marka ve model).
2. Aldığın ölçüler ve fotoğraflar.
3. Parçanın nasıl çalıştığı: döner mi, geçer mi, yük taşır mı, ısınır mı?
4. Kaç adet istediğin; yedeğini de bastırmak çoğu zaman mantıklıdır.
5. Teslim tercihin: elden mi, kargo mu?

Talebin çevrimiçi üreticilere iletilir; modelleme yapabilen üreticiler tasarım dahil fiyat teklifi verir. İlk baskının birebir oturmaması mümkündür; özellikle geçme parçalarda ölçüyü bir prova baskısıyla doğrulamak, iki taraf için de zaman kazandırır.

Yedek parçanın fiyatını ne belirler?

Model hazırsa fiyat, her baskıda olduğu gibi gramaj, baskı süresi ve hazırlıktan oluşur; küçük bir mandal ya da klips genellikle az malzeme harcar. Model yoksa teklife bir de modelleme emeği eklenir. Basit, düz yüzeyli bir parçanın çizimi kısa sürer; eğrisel yüzeyli, çok delikli ya da başka parçalara hassas geçen bir parçanın çizimi saatler alabilir.

Modelleme bir kez yapıldıktan sonra aynı parçadan yenisini bastırmak yalnızca baskı bedeli tutar. Bu yüzden parça sık kırılan türdense, birkaç yedek bastırmak ya da üreticiden çizilen model dosyasını istemek mantıklı olabilir. Fiyatın nasıl oluştuğunu 3D baskı fiyatları rehberinde ayrıntılı anlattık.

Sık sorulanlar