Her STL dosyasını indirip ticari olarak kullanabilir miyiz?
Arkadaşlar merhaba, Ömemsenmeyen bir konuyu netleştirmek istedim: “Her STL dosyasını indirip ticari olarak kullanabilir miyiz?” Kısa cevap: Hayır. Ücretsiz indirme hakkı, ticari kullanım hakkı demek değildir. Her modelin kendi lisansı vardır ve o lisans ne diyorsa o geçerlidir. Lisansa bakmadan satmak, hem telif ihlali hem de platform kurallarına aykırıdır. Genel lisans türleri (Creative Commons ve benzerleri) CC0 (Public Domain): Kişisel baskı Evet | Ticari satış Evet | Değiştirme Evet | Atıf gerekmez CC BY: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Evet | Değiştirme Evet | Atıf gerekli CC BY-SA: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Evet | Değiştirme Evet (aynı lisansla) | Atıf gerekli CC BY-ND: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Evet (değiştirmeden) | Değiştirme Hayır | Atıf gerekli CC BY-NC: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Hayır | Değiştirme Kişisel | Atıf gerekli CC BY-NC-SA: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Hayır | Değiştirme Kişisel + aynı lisans | Atıf gerekli CC BY-NC-ND: Kişisel baskı Evet | Ticari satış Hayır | Değiştirme Hayır | Atıf gerekli Altın kural: Lisans kodunda “NC” (NonCommercial) geçiyorsa ticari satış yasaktır. “Personal Use Only” veya benzeri ifadeler de aynı anlama gelir. Siteler özelinde durum MakerWorld.com (Bambu Lab) Çoğu model Standard Digital File License (SDFL) altındadır → sadece kişisel kullanım. Satış yasaktır. Creative Commons lisansları da kullanılır (CC BY-NC, CC BY-NC-SA sık görülür). Bazı yaratıcılar Commercial License Membership sunuyor. Bu üyelik ile fiziksel baskıları satabilirsiniz (dijital dosyayı satmak yine yasaktır). Üyelik fiyatı yaratıcıya göre değişir. Her model sayfasında lisansı mutlaka kontrol edin. Printables.com (Prusa) Ücretsiz modellerde genellikle Creative Commons kullanılır. Printables Store’daki ücretli modellerde 3 seçenek vardır: Standard Digital File License → kişisel kullanım Commercial Use → fiziksel baskı satışı serbest (değiştirilmiş versiyonlar dahil) Commercial Use – No Derivative → sadece orijinal haliyle satış “Personal Use Only” seçeneği de vardır, dikkat edin. Thingiverse Neredeyse tamamen Creative Commons. Eski modellerde lisans belirsiz olabiliyor → en güvenlisi “kişisel kullanım” varsaymak. CC BY ve CC BY-SA ticari kullanıma uygundur, NC’li olanlar değildir. GPL/LGPL gibi açık kaynak lisanslar da ticari kullanıma izin verir (kaynak paylaşımı şartıyla). Dikkat edilmesi gerekenler Lisansı her seferinde kontrol edin. Model sayfasında “License” bölümüne bakın, kaydedin. Dijital dosyayı asla satmayın / paylaşmayın. Ticari lisanslar genellikle sadece fiziksel baskı satışına izin verir. Karakter / marka IP’si ayrıdır. Lisans ticari kullanım verse bile Disney, Marvel, Pokemon gibi karakterler için ek izin gerekir. STL lisansı bunu kapsamaz. Atıf zorunluluğu varsa ürün açıklamasında tasarımı yapan kişiyi belirtin. Emin değilseniz yaratıcıya mesaj atın veya o modeli satmayın. Kanıt saklayın. Lisans linki, tarih, ekran görüntüsü ileride işinize yarar. Özetle: İndirmek serbest, satmak ise lisansa bağlı. “Herkes satıyor” mantığıyla hareket etmeyin; sorun yaşayanlar çok. Umarım yardımcı olur. Sorusu olan varsa yazın, birlikte bakalım. İyi baskılar!